व्यायाम आवश्यक आहे! – exercise is required!

0
56

व्यायामाला वेळच मिळत नाही, ही सबब सांगून आपण अनेक व्याधी ओढवून घेतो; पण असे अनेक सोपे व्यायामप्रकार आहेत, जे आपल्याला अगदी कामाच्या ठिकाणीही करणे शक्य आहे. त्यासाठी हवा आहे, थोडा वेळ आणि ‘व्यायाम आवश्यक आहे,’ या वाक्यावर विश्वास! असेच काही सोपे व्यायामप्रकार या सदरातून आम्ही तुमच्यापर्यंत पोहोचविणार आहोत. त्याचा व्हिडिओही तुम्हाला ‘क्यूआर कोड’ ‘स्कॅन’ करून पाहणे शक्य आहे.

प्रांजली फडणवीस

जानेवारी महिना सुरू झाला. दहावी-बारावीच्या विद्यार्थ्यांचा अभ्यासाचा ताणही वाढला असेल. आता अभ्यासासाठी हवी आहे एकाग्रता, आत्मविश्वास आणि बैठक. ही बैठक नेमकी असावी, यासाठी या लेखामध्ये आपण शारीरिक बैठकीचे योगाद्वारे संवर्धन कसे करायचे, हे पाहणार आहोत. सतत दोन-तीन तास बसून अभ्यास केल्याने पाठीवर अतिरिक्त ताण येतो. कायम ताठ बसावे, हे माहीत असूनही हळूहळू पाठीला पोक काढून, पुढच्या बाजूस झुकून, मान आणि खांद्यावर अतिरिक्त दाब देऊन आपण बसतो. बसताना मान तिरकी ठेवून आपण लिहितो. लिहिताना एक खांदा वर, एक खांदा खाली, अशी आपली स्थिती असते. गरजेपेक्षा मान जास्त पुढे झुकलेली असते. या सर्व स्थितीचा परिणाम मान, खांदे, पाठ आणि कंबरेवर होतो. वय लहान असल्याने विद्यार्थ्यांचेही त्याकडे दुर्लक्ष होते. कधी हा पाल्याचा बहाणा असेल, म्हणून पालकही त्याकडे दुर्लक्ष करतात. त्यात भर म्हणजे दप्तराचे ओझे. या सर्वांमुळे पाठीच्या कण्यावर खूप ताण आलेला असतो. पाठीच्या कण्याला जोडलेल्या स्नायूंची लवचीकता कमी झाल्याने ते आखडतात. या त्रासाचे लगेच व्याधीत (स्पाँडिलोसिस) रूपांतर होत नाही; पण व्याधीची सुरुवात याच वयात होते.

हे आखडलेले स्नायू मोकळे करण्यासाठी योगासनांएवढा दुसरा उत्तम उपाय नाही. स्नायूंना स्ट्रेचिंग, ट्विस्टिंगद्वारे आपण लवचीक बनवू शकतो. अभ्यासादरम्यान किंवा शाळा-कॉलेजात बसल्याठिकाणीही तुम्ही ही आसने करू शकता. या आसनांसाठी वेगळी जागा, साधनसामग्रीची गरज नाही. हातात सारखे पेन धरून लिखाण केल्याने हाताची बोटे, अंगठा, तळहात, मनगट, खांदा मान भरून येते. बोटे मोडावी, मान मोडावीशी वाटते. अशा वेळी,

– हात खांद्यात सरळ करून हाताचा पंजा काटकोनात ठेवावा. दुसऱ्या हाताच्या मदतीने अंगठ्यासहित सर्व बोटे आणि पंजा आपल्या दिशेने ताणावा. तीस सेकंद या स्थितीत थांबावे. आता हाताची बोटे खालच्या दिशेने करावी आणि पंजाच्या मागच्या बाजूने दुसऱ्या हाताने दाब द्यावा (तीस सेकंद).

– हाताची मूठ वळून मनगटापासून पंजा गोलाकार फिरवावा.

– हात खांद्याच्या रेषेत भिंतीवर टेकवावा. सर्व बोटे पसरून तळहात घट्ट दाबावा. फक्त कोपर गोलाकार फिरवावे. बोटांची हालचाल घडवून आणणारे स्नायू हे तळहातात आणि फोरआर्मपर्यंत असतात. त्यामुळे बोटांवरचा ताण कमी करण्यासाठी वरील हालचाल अतिशय उपयुक्त आहे.

(आसनांचा व्हिडिओ पाहण्यासाठी हा क्यूआर कोड तुमच्या स्मार्ट फोनमध्ये स्कॅन करा.)

(लेखिका योगशिक्षिका आहेत.)

Source link

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here